19. yüzyılın sonundan itibaren Kemerhisar’da çeşitli araştırmacılar tarafından birkaç Eski Frig yazıtı bulunmuştur. Yazıtlı parçalar üç ayrı grup altında (T-01, T-02 ve T-03) ele alınır. Tüm parçalar aynı siyah bazalt taşından yapılmıştır ve bu nedenle hepsi aynı anıta ait olabilir, ancak şu ana kadar bunu destekleyecek hiçbir kanıt bulunmamıştır. Hepsi MÖ 8. yüzyılın sonuna tarihlenmiştir.
Yazıt T-01
Yazıtlı iki siyah taş parçası (T-01a ve T-01b), 1895 yılında J. I. Smirnov tarafından Kemerhisar’da (antik Tyana / Tuwanuwa) bulunmuştur. Yazıtlar hakkındaki ilk yayın, Smirnov’un çizimlerini kullanarak Pridik tarafından yapılmıştır. Günümüzde kayıp olan iki parça muhtemelen aynı anıta aitti. Taşlar MÖ 8. yüzyılın son çeyreğine tarihlenir.
T-01a: Taş her tarafından kırıktır ve yalnızca tek satırlık sinistrovers bir yazıt görülebilir.
[-?-]
← [‑‑‑]ekạ?[‑‑‑]
[-?-]
T-01b: Taş her tarafından kırıktır ve 3 satırlık bustrofedon (iki yönlü) yazıtın yalnızca bir bölümü görülebilir.
[-?-]
[-?-]
[‑‑‑]
→ [‑‑‑]sid.[‑‑‑]
← [‑‑‑].leṇ? ⁝ it[‑‑‑]
→ [‑‑‑]p̣onani ⁝ [‑‑‑]
[-?-]
[-?-]
Yazıt T-02
1906 ve 1907 yıllarında farklı araştırmacılar tarafından bazalt bir stelin birkaç yazıtlı parçası bulunmuştur. T-01 ile aynı anıta ait olabilecekleri düşünülse de, üç ayrı yazıt olarak değerlendirilmişlerdir (T-02a, T-02b ve T-02c). T-01 gibi, bu yazıtların da akıbeti bilinmemektedir.
T-02a: Yalnızca 3 satırı görülebilen bir yazıt vardır. İkinci satır dekstrovers, üçüncü satır sinistrovers’tır. Muhtemelen genel olarak bustrofedon yazılmıştır.
[‑‑‑]ọ[‑‑‑]
→ [‑‑‑].tade.[‑‑‑]
← [‑‑‑]p̣ipi.[‑‑‑]
[-?-]
[-?-]
T-02b: Doğrudan birleşen 3 bazalt parçasından oluşan yazıt üzerinde 6 satırlık bustrofedon yazıt bulunur.
→ [‑‑‑]
← [‑‑‑]ṭumida ⁝ memeuis ⁝ [‑‑‑]
→ [‑‑‑]a ⁝ tesan ⁝ a↑ion ⁝ v[‑‑‑]
← [‑‑‑]oitumen ⁝ mịḍạ[‑‑‑]
→ [‑‑‑]n ⁝ a↑ios ⁝ mi[‑‑‑]
[‑‑‑]ṇ ⁝ batan ⁝ e.[‑‑‑]
T-02c: Son derece aşınmış yüzeyde, birinci ve ikinci satırlardan yalnızca birkaç harf ve beşinci satırdan bir harf okunabilir. İlk satır sinistrovers, ikincisi dekstrovers’tır. Genel olarak bustrofedon yazılmış olabilir.
⁝? ea.[‑‑‑] ←
[‑‑‑].na →
[‑‑‑]
[‑‑‑]
[‑‑‑]↑
[‑‑‑]
Yazıt T-03
1982 yılında Kemerhisar’da (Tyana) yıkılmış bir evin temel taşları arasında bulunmuştur. Üç tarafında bustrofedon yazılmış Eski Frig yazıtları bulunan bir bazalt taştır.
T-03a: Ön yüz iki bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm yatay olarak yazılmış iki satırdan oluşurken, ikinci bölüm ilk bölümün üzerinde ve ona dik olarak yazılmış altı satırın başlangıcını veya sonunu gösterir.
→ a↑iiai ⁞ polodrẹ–
← tes ⁞ poreti ⁞ ọtu–?
[‑‑‑]
→ [‑‑‑]sn
← a[‑‑‑]
→ [‑‑‑]ed–
← eia[‑‑‑]
→ [‑‑‑]ọ?r↑e–
← s ⁝ ar[‑‑‑]
T-03b: Sağ tarafta, 5 satırın başlangıçları veya sonları görülür.
← [‑‑‑]ọi ⁝ avtoi
→ ⁝ eptuve[‑‑‑]
← [‑‑‑]itan mẹ–
→ [‑‑‑]p̣?is ⁝ [‑‑‑]
[-?-]
T-03c: Sol tarafta, yalnızca 3 satırlık bir yazıtın kalıntıları bulunur.
← [‑‑‑]ụṣ.t[‑‑‑]
→ [‑‑‑]ṇimoi ⁝
← ekọ.[‑‑‑]
Kaynaklar:
Brixhe, C. & M. Lejeune. 1984. Corpus des inscriptions paléo-phrygiennes, Paris.
Brixhe, C. 1991. ‘Les inscriptions paléo-phrygiennes de Tyane: leur intérêt linguistique et historique’, in La Cappadoce méridionale jusqu’à la fin de l’époque romaine. Ètat des recherches., eds. B. Le Guen-Pollet & O. Pelon, Paris, 37-46.
Brixhe, C. 2004. ‘Corpus des inscriptions paléo-phrygiennes: Supplément II’, Kadmos 43, 1-130.
Çınaroğlu, A. & E. Varinlioğlu. 1985. ‘Eine neue altphrygische Inschrift aus Tyana’, Epigraphica Anatolica 5, 5–11.
Garstang, J. 1908. ‘Notes on a journey through Asia Minor’, Liverpool Annals of Archaeology & Anthropology Vol.1, 1-12.
Obrador-Cursach, B. 2018. Lexicon of the Phrygian Inscriptions, Thesis, Barcelona.
Görseller:
J. Garstang, 1908
A. Çınaroğlu & E. Varinlioğlu, 1985