Küçük Kapıkaya Fasadı, Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesine bağlı Döğer kasabasının 2,7 km güneydoğusunda yer alır. Döğer ile Üçlerkayası köyü arasındaki yolun yaklaşık 300 m uzağındaki kaya kütlelerinden birine oyulmuştur. Başka bir Frig anıtı olan Aslankaya, aynı yol üzerinde Üçlerkayası yönünde 1,3 km ileride bulunmaktadır.
Küçük Kapıkaya anıtı, 1896 yılında F. von Reber tarafından keşfedilmiştir. Fasad, kayanın kuzey tarafına oyulmuştur. Dikdörtgen nişi, bir ana tanrıça kabartması içerir. Anıt, define avcıları tarafından dinamit kullanılarak birden fazla kez ciddi hasara uğratılmıştır. Çatının ve fasadın kırılan parçası, anıtın hemen yanında durmaktadır. Fasad duvarı, patlamalar nedeniyle tamamen çatlamıştır. Bu, utanç verici derecede cahil zihinlerin neden olduğu tahribatın en açık örneklerinden biridir.
Küçük Kapıkaya fasadının önündeki platforma, giderek genişleyen üç basamakla ulaşılır. Basamak kullanımının Frig altarlarının temel özelliklerinden biri olduğu göz önüne alındığında, Tüfekçi-Sivas bu anıtın hem altar hem de fasad işlevlerini birleştirdiğini belirtir. Orta Frig II dönemine (MÖ 600-550) veya daha sonrasına tarihlendiği tahmin edilmektedir.
Kaynaklar:
Berndt-Ersöz, S. 2006. Phrygian Rock–Cut Shrines. Structure, Function and Cult Practice, Leiden.
Haspels, C. H. E. 1971. The Highlands of Phrygia. Sites and Monuments, Princeton.
Tüfekçi-Sivas, T. 1999. Eskişehir-Afyonkarahisar- Kütahya İl Sınırları İçindeki Phryg Kaya Anıtları, Anadolu Üniversitesi Yayınları No:1156, Eskişehir.
Görseller:
C. H. E. Haspels, 1971
Ben Claasz Coockson, 2006, 2017