Yazıt G-01
1950 yılında Pers dönemine ait bir yapının altında bulunan adak levhasıdır. Çok parçalı bir taşın yalnızca 7 parçası vardır. Üst yüzünde ve dikey yan tarafında iki tane Eski Frig yazıtı bulunur. Üst yüzdeki 4 satır bustrofedon yazılmıştır. MÖ 6. yüzyıla tarihlenir. Şu anda Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndedir.
A
←
→
←
→
[ ]vo[‑‑‑]
[‑‑‑]ṣạỵuve[ ]
[ ]ọ?lavị[ ]isvolkay
⁝ dumeyay ⁝ [ ]ḍeḍa[ ]
B
→
[ ]ita.[ ]ṭerkeya ask
[ ]
C
←
[‑‑‑ e]ṇ[e]|p|arkes v[‑‑‑]
Yazıt G-02
Kireç taşı levha, 1952 yılında şehir kapısının batısındaki bir Pers dönemi kanal duvarında yeniden kullanılmış olarak bulunmuştur. Kesin bir tarihleme yapılamasa da, MÖ 6. yüzyıldan daha geç olmadığı düşünülmektedir. Taşın yalnızca üst yüzü kazınmış olup hem bir metin hem de bir çift sivri uçlu ayakkabı izi oyması taşır. Soldan sağa yazılmış metin üç bölümden oluşur. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
A
B
C
agariṭoi ⁞ p̣ẹtes ⁝ adoikavoi
ios oporokitis.?
kakoioi tovo ⁝ podaskai?
‘Adoikavos için adanmış ayak. Her kim … zarar verirse, …’
Yazıt G-03
Kireç taşı blok, Pers dönemi bir yapının duvarı altındaki moloz yığını arasında bulunmuştur. Blok üzerinde tek satırlık dekstrovers bir Eski Frig yazıtı bulunur.
[-?-]kakrayun ni[-?-]
Yazıt G-04
1967 yılında Helenistik dönem bir yapının duvarında yeniden kullanılmış olarak bulunmuştur. Kireç taşı blok parçası, sinistrovers ile başlayan kısmen görülebilir üç satırlık bustrofedon bir yazıt taşır. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑]evi.?
tatas .[‑‑‑]
[‑‑‑] ị?ṃạ?[n ‑‑‑]
[-?-]
Yazıt G-05
Erken dönem doğu kapısının üzerinde yeniden kullanılmış olarak bulunan kireç taşı parçasıdır. Üzerinde yalnızca sinistrovers bir ‘g’ harfi görünür. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑]g[‑‑‑]
Yazıt G-06
Gordion’daki Tümülüs J’nin yüzeyinde bulunan kireç taşı parçasıdır. Her tarafı kırık olan taş üzerinde tek satırlık bir Eski Frig yazısı bulunur. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑] ḅạḅạṣ? [‑‑‑]
Yazıt G-07
Doğu kapısının onarımı için yeniden kullanılmış olarak bulunan kireç taşı parçasıdır. Her tarafı kırık olan taş üzerinde tek satırlık sinistrovers bir Eski Frig yazısı bulunur. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑]m?ạesi.[‑‑‑]
Yazıt G-08
Gordion’daki Tümülüs H yakınında bulunan kireç taşı parçasıdır. Taş üzerinde tek satırlık sinistrovers bir Eski Frig yazısı bulunur. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑]ọsve[‑‑‑]
Yazıt G-09
Gordion’daki Tümülüs H yakınında bulunan kireç taşı parçasıdır (muhtemelen G-08 ile aynı taştan). Taş üzerinde tek satırlık sinistrovers bir Eski Frig yazısı bulunur. Şu anda Gordion Müzesi’ndedir.
[‑‑‑]ṛ?emẹ?[‑‑‑]
Yazıt G-10
Yeri ve bulunma tarihi bilinmeyen küçük bir kireç taşı bloktur. Taşın ön yüzünde iki satırlık Eski Frig bustrofedon yazıtı bulunur. Üst kısımdaki kırık, sinistrovers ilk satıra zarar vermiştir.
→
←
[-?-]
[‑‑‑]ẹḳẹạỵ
⁝ imelan
Yazıt G-11
1995 yılında Gordion’un 5 km güney-güneydoğusunda, Çekirdeksiz Köyü’nün kuzeybatısında yapılan bir yüzey araştırması sırasında bulunan yamuk biçimli kireç taşı bloktur. Taşın üst kısmındaki tek satırlık sinistrovers Eski Frig yazısı sağ taraftan başlar, ön yüz boyunca devam eder ve sol tarafta sona erer. Taşın yüzeyi, özellikle yazıtlı bölümü, çok hasarlıdır.
A
B+C
←
←
←
u?l?ekey
sit kraroỵ veao| yọy[.?]
dis
Yazıt G-12
Yazıt, Gordion kentinin adından bahseden bilinen ilk ve şimdiye kadarki tek yazıttır. Yazıtlı taş levha, 2021 yılında yerel bir çiftlik işçisi tarafından Gordion’un Kale Höyüğü’nün 250 m kuzeybatısında keşfedilmiştir. Kabaca dikdörtgen taş levhanın sağ tarafı kırıktır. 7 satırlık bir Frig yazıtı bulunur. Tüm satırlar sağdan sola yazılmıştır. Bu nedenle, kırık parça üzerinde olması gereken satırların başlangıç kısımları kısmen eksiktir. Oreshko, yazıtın Parsaparnas adlı bir Pers komutanının mezar anıtına ait olduğunu öne sürmektedir. Muhtemelen Seleukos kralı I. Antiochus döneminde Gordion’da konuşlanmış bir Pergamon askerî birliğine komuta ediyordu. Oreshko, alfabe, dilbilimsel özellikler (Lidce sözcükler dahil) ve metinde bulunan iki adı dikkate alarak yazıt için MÖ 276-270 arasında bir tarih önermektedir. Aşağıdaki Oreshko’dan uyarlanmış çevirisinde, Frig metni Türkçe olarak verilmiş, Lidce ve sözde ‘Lidceleşmiş’ sözcükler italik olarak belirtilmiştir.
1 … ] Antiyokoy ∙ Śilẹṿkoỵ-kẹỵ vac.
2 … ]n manaṇ mlalin śit-t vac.
3 … ]ṃetebaẹs eḳ ṃroteś-key vac.
4 … ] Parśaparnas˙ eś-k ṃrey veiṣ́-t Perkạmạṇeiṣ
5 … i]ḅey Gordiyoy puprayọỵ veban vac.
6 … ]ṇin-key oḷvomun ∙ opoś-key iḅẹy vac.
7 … ]ọy ạẹỵ-t maneis vac.
1 …] Antiochus ve Seleucus’un (hükümdarlığında).
2 …] bu mezar anıtı
3 …] o …-di. Ve ölümlüler/ölüler
4 …] Parsaparnas. Ve bu stel, onun Pergamonluları için
5 …] [bur]adaki Gordion’a yolcuya – iyi şanslar!
6 …] ve … mahvolma/güvenlik. Ve buradaki iş
7 …] … anıtlara/hatıraya.
Yazıt C-01
Gordion’un yaklaşık 20 km doğusundaki Hacıtuğrul Höyük’te (Külhöyük) yapılan kazılarda bulunan bir kireç taşı blok parçasıdır. Üzerinde yarım görünen bir sol ayak izi oymasıyla birlikte tek satırlık dekstrovers (soldan sağa) bir Eski Frig yazıtı bulunur.
[‑‑‑]e[…]alaḅịọṣ[‑‑‑]
Kaynaklar:
Brixhe, C. & M. Lejeune. 1984. Corpus des inscriptions paléo-phrygiennes, Paris.
Brixhe, C. 2002. ‘Corpus des inscriptions paléo-phrygiennes: Supplément I’, Kadmos 41, 1-102.
Obrador-Cursach, B. 2018. Lexicon of the Phrygian Inscriptions, Thesis, Barcelona.
Oreshko, R. & U. Alagöz. 2023. ‘A New Phrygian Inscription from Gordion: A Pergamene Contingent in Phrygia in the early Reign of Antiochus I’, Belleten 87/310, 793-831.
Young, R. S. 1969. ‘Old Phrygian Inscriptions from Gordion: Toward a History of the Phrygian Alphabet’, Hesperia 38/2, 252-296.
Görseller:
R. S. Young, 1969
C. Brixhe & M. Lejeune, 1984
C. Brixhe, 2002
R. Oreshko & U. Alagöz, 2023
Bora Bilgin, 2020, 2024